Ensonhaber’in haberine göre; Çiğköfte Şanlıurfa ve Adıyaman'ın dışında; birçok ilde de yöresel farklılıklar gösterebiliyor. Peki, Malatya usulü nasıl yaparız?

"15 FARKLI BAHARAT KULLANIYORUZ"

Şanlıurfa ve Adıyaman'da yapılan çiğköfteden farklı olarak 15 çeşide yakın baharat koyduğunu belirten usta, "Urfa ve Adıyaman, baharat koymazlar. Bence baharat ayrı bir lezzet veriyor. Ben buna 15 çeşite yakın kişnişidir, sumağıdır, nane, reyhan, isot, kırmızı pulbiber.. Hepsini görürsün. En önemli farkı sumak ile reyhandır" dedi.

MALATYA USULÜ ÇİĞKÖFTE TARİFİNİN PÜF NOKTASI!

Malatya usulü çiğköfte, Türkiye'nin Malatya iline özgü bir çiğköfte çeşididir. Diğer çiğköfte çeşitlerinden farklı olarak Malatya usulü çiğköfte, daha fazla baharat ve isot içermektedir. Ayrıca Malatya usulü çiğköfte tarifinde, nar ekşisi ve nar suyu gibi malzemeler de kullanılmaktadır. Malatya usulü çiğköfte, özellikle acı sevenler için ideal bir seçenektir.

MALATYALI USTASINDAN ETLİ ÇİĞKÖFTE TARİFİ İÇİN MALZEMELER

• 1 kilo çiğ köftelik bulgur
• 2 yemek kaşığı pul biber
• 1 demet maydanoz
• 1 adet göbek veya marul
• Tercihe göre Limon
• 2 yemek kaşığı isot
• 1 tatlı kaşığı tuz
• Yarım demet taze soğan
• 8 adet orta boy soğan
• 3 diş sarımsak
• 2 yemek kaşığı biber salçası
• 4 adet rendelenmiş domates
• 1 tatlı kaşığı karabiber
• 1 çay kaşığı kimyon
• 750 gr çiğ köftelik et (kıyma)

Türkiye’nin hızlı ticaret platformu Yemeksepeti, son dört yılın verileriyle Türkiye’nin en sevilen çorbaları istatistiklerini yayımladı. En çok tercih edilen çorbaların türüne, şehrine, mevsimine, eşlikçisi olduğu yemeğe ve fiyat skalasına göre Yemeksepeti üye restoranlarının siparişlerinden derlenen veriler dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.

En yüksek fiyatlı çorba Beyran

Türkiye çapında Yemeksepeti üye restoranlarının 2022 yılı verilerine göre, 21 TL ortalama fiyatla en uygun fiyatlı çorba Ezogelin Çorbası olurken, Mercimek Çorbası 22 TL’lik ortalama fiyatla ikinci sırada yer aldı. En uygun fiyatlı çorbalar listesinde üçüncü sırayı 23 TL’lik fiyat ortalamasıyla Yayla Çorbası aldı. 

Fiyat olarak en yüksek ortalamaya sahip çorba ise 53 TL ile Beyran Çorbası oldu. Güneydoğu şehirlerinde en çok sipariş edilen üçüncü çorba olan Beyran Çorbası’ndan sonra ikinciliği 51 TL ortalama fiyatla Köy Tavuğu Çorbası ve üçüncülüğü 48 TL ile Tuzlama Çorbası aldı. 

Ayran Aşı Çorbası’ndan büyük atak

Mevsimsellikten kaynaklı olarak yaz ve kış aylarında tercih edilen çorbalar arasındaki farklılık da dikkat çekici. Yaz aylarında Ayran Aşı Çorbası sipariş adetlerinde öne çıkarken, kış aylarının yükselen yıldızı ise Balık Çorbası oldu. Ayrıca Ayran Aşı Çorbası’nın son bir sene içinde 6 kademe birden atlayarak 10. sıraya yerleşmiş olması da dikkat çekici bir veri olarak kayda geçti.

Tüm veri türlerinde şampiyon: Mercimek Çorbası

Türkiye’nin en sevdiği çorbanın Mercimek Çorbası olduğu, Yemeksepeti’nin istatistiklerinde de yine net biçimde ortaya çıktığı görülüyor. Tüm şehirler incelendiğinde, Mercimek Çorbası farklı biçimde listenin ilk sırasında yer alıyor. İkinci en çok sipariş edilen çorbalar incelendiğinde ise şehirlere göre değişen biçimde Ezogelin, Kelle Paça, Tavuklu Çorba ve Paça Çorban’ın yer aldığı görülüyor. 

Tüm şehirlerde en çok satılan ilk 5 çorba, çoğunlukla yaygın bilinen çorbalardan oluşsa da, bazı şehirlerin favorileri arasında Arabaşı Çorbası, Bamya Çorbası, Beyran Çorbası ve Tirit Çorbası gibi, diğer şehirlerde daha az tüketilen çorbalar da yer aldı. 

Sebzeli ve etli çorbalar yarışıyor

Türkiye’nin dört bir yanında en sevilen çorbalar arasında en üst sıralarda Mercimek, Kelle Paça, Tavuk Suyu, İşkembe, Domates, Yayla, Paça ve Ezogelin gibi çorbalar yer alırken; bazı şehirlere özgü Dil Çorbası, Tandır Çorbası, Bomba Çorba, Beyin Çorbası, Selanik Çorbası ve Toyga Çorbası gibi çorbalar da dikkat çekti.  

Türkiye’nin tüm şehirlerinin en çok sipariş edilen ilk 12 çorba listelerine girmeyi başarmış çorba sayısı ise 30 olarak ortaya çıktı. Türlerine göre Domates Çorbası, Bamya Çorbası, Patlıcan Çorbası ve Brokoli Çorbası gibi sebze zorbaları listeleri zorlarken; Beyran Çorbası, Et Çorbası, Balık Çorbası ve Tavuk Çorbası gibi etli çorbalar da üst sıralarda yer almayı başardı.

Çorbayla birlike en çok lahmacun sipariş ediliyor

Çorba siparişlerindeki yemeklerle ilgili veriler incelendiğinde tüm çorbalar klasmanında Lahmacun açık ara önde görünürken, çorbanın en çok eşlik ettiği diğer yemekler Adana Dürüm, Tavuk Şiş, Kıymalı Pide ve Pilav olarak kendine yer buldu. 

Domates Çorbası’ndan gururlu beşincilik

Yemeksepeti’nin 2019 ila 2022 arası dönemdeki total verileri incelendiğinde, Mercimek Çorbası yine birinciliği bırakmazken, Ezogelin’in ikinciliğe tutunduğu net biçimde görülüyor. Tavuk Suyu Çorba’nın 2019’dan sonra üçüncülüğü Kelle Paça’ya kaptırdığı görülüyor. Bu dört yıl boyunca Domates Çorbası’nın istikrarlı bir beşincilik içinde bulunduğu da bir başka dikkat çekici ayrıntı olarak gözler önüne seriliyor.   

Türkiye’nin az bilinen yerel çorbaları

Ülkemizin her şehrinde en az birkaç özgün yerel çorbaya rastlamak mümkün. Yaygın olarak bilinen çorbalar haricinde, Yemeksepeti restoranlarında yoğun olarak sipariş edilen yerel çorba çeşidi 250’yi geçiyor. Türkiye’nin yemek zenginliğini bir başka yönüyle ortaya koya çorbalar, malzeme ve yapılış biçimiyle de yerel unsurlar barındırıyor.  

Bu listede yer alan bazı az bilinen çorbalar şöyle sıralanıyor: Balıkesir ve Bursa Süt Çorbası, Konya ve Bilecik Ovmaç Çorbası, Yozgat ve Ardahan Helle Çorbası, Çanakkale Kaz Dağı Çorbası, Amasya Toyga Çorbası, Artvin Helle Çorbası, Bayburt Kavut Çorbası, Çorum Çatal Çorba, Kastamonu Göce Çorbası, Samsun Baklalı Yarma Çorba, Trabzon Golva Çorbası, Muğla Tingil Çorbası, Afyon Sakala Çarpan Çorbası, Antalya Gülüklü Çorba, Kahramanmaraş Toğa Çorbası, Mersin Lepe Çorbası, Ankara Akyurt Fıtı Çorbası, Kayseri Kurşun Aşı Çorbası, Sivas Düğürcük Çorbası, Aksaray Kokina Çorbası, Kırşehir Köme Çorbası, Ağrı Girar Çorbası, Bitlis Gebol Çorbası, Kars Hörre Çorbası, Malatya İrinti Çorbası, Tunceli Şorbik Çorbası, Gaziantep Antep Yuvarlaması, Diyarbakır Habenisk Çorbası ve Giresun Malhıta Çorbası

10 büyük şehrin çorba karnesi

İstanbul

1. Mercimek Çorbası 
2. Ezogelin Çorbası 
3. Tavuk Suyu Çorbası 
4. Kelle Paça Çorbası 
5. Domates Çorbası 

Ankara

1. Mercimek Çorbası
2. Kelle Paça Çorbası
3. Tavuk Suyu Çorbası
4. Ezogelin Çorbası
5. İşkembe Çorbası

İzmir

1. Mercimek Çorbası
2. Kelle Paça Çorbası
3. Ezogelin Çorbası
4. Tavuk Suyu Çorbası
5. Domates Çorbası

Bursa

1. Mercimek Çorbası
2. Ezogelin Çorbası
3. Tavuk Suyu Çorbası
4. Kelle Paça Çorbası
5. İşkembe Çorbası

Antalya

1. Mercimek Çorbası
2. Tavuklu Çorba
3. Kelle Paça Çorbası
4. Ezogelin Çorbası
5. Tavuk Suyu Çorbası

Adana

1. Mercimek Çorbası
2. Yüksük Çorbası
3. Karışık Çorba
4. Kelle Paça Çorbası
5. Tavuklu Çorba

Konya

1. Mercimek Çorbası
2. Arabaşı Çorbası
3. Kelle Paça Çorbası
4. Bamya Çorbası
5. Ezogelin Çorbası

Şanlıurfa

1. Mercimek Çorbası
2. Kelle Paça Çorbası
3. Yayla Çorbası
4. Beyran Çorbası
5. Tirit Çorbası

Gaziantep

1. Mercimek Çorbası
2. Beyran Çorbası
3. Ezogelin Çorbası
4. Yayla Çorbası
5. Tavuklu Çorba

Kocaeli

1. Mercimek Çorbası
2. Ezogelin Çorbası
3. Tavuk Suyu Çorbası
4. Kelle Paça Çorbası
5. Paça Çorbası

Kaynak: (BYZHA) - Beyaz Haber Ajansı

• İnce doğranmış sarımsağı, yoğurdu ve yumurta sarılarını çırpın.
• Patlıcanları közleyin, kabuklarını soyup kuşbaşı şeklinde doğrayın.
• Hazırladığınız yoğurtlu karışıma patlıcanları karıştırın.
• Bu karışımı bir kaba boşaltıp hafif ateşte biraz çevirip tepsiye alın.
• Kıymayı ve tuzu 1 çorba kaşığı margarinde 5 dakika kavurun.
• Tepsideki Patlıcanlı yoğurdun üzerine gezdirin.
• İnce doğranmış sivribiber ve domatesleri kavurup, kıymanın üzerine dökün.
• Yemeği servis tabağına alın.
• Maydanoz ve kırmızı pul biber ile süsleyip servis yapın.)

• Patlıcanları alaca soyduktan sonra uzunlamasına yarıp tuzlu suda 20 dakika kadar bekletelim.
• Piyazlık kıydığımız soğanları tencerede 1 su bardağı sıvı yağ ile birlikte orta ısılı ateşte pişirmeye başlayalım.
• Sarımsakları ince ince kıyıp kavurduğumuz soğana ilave edelim.
• Kuru soğanlar yumuşayınca kabuğunu soyup ufak ufak doğradığımız domatesleri ve tuzu ekleyerek kavurmaya devam edelim.
• Domatesler eriyince 1-2 bardak su ve ince kıyılmış maydanozu da ilave edip hepsinin iyice pişmesini sağlayalım.
• Soğanlar pişince delikli bir süzgece koyup suyunu süzelim.
• Patlıcanların suyunu süzüp sıktıktan sonra bol kızgın yağda pembeleşinceye kadar kızartalım.
• Fırın tepsisine yarık kısmı üste gelecek şekilde dizelim.
• Bir tatlı kaşığı yardımıyla yardığımız yerden genişleterek açalım, içine bir fiske tuz, bir fiske toz şeker serptikten sonra suyunu süzdüğümüz soğanları patlıcanların içine dolduralım.
• Kaşığın tersiyle üstlerini düzleyip üstüne 1/2 dilim domates ve 1 adet sivri biber koyalım.
• Süzdüğümüz suyu da patlıcanların üstüne dökelim.
• Önceden ısıtılmış fırında domates ve biberler renk alıncaya kadar pişirelim.
• Soğuduktan sonra servis yaplalım.)

• Fırında biberleri ve patlıcanları közleyelim.
• Kabuklarını ayıkladıktan sonra küçük küçük doğrayıp bir tencereye koyalım.
• Rendelenmiş domatesleri ve yağı da ilave edip birlikte kavuralım.
• Servis tabağına alıp üzerini cevizlerle süsleyelim.)

• Turp, salatalık ve havucu temizleyip, rendeleyin.
• Malzemeyi bir kapta karıştırın.
• Marul ve soğanı ince ince kıyıp, servis tabağına alın.
• üzerine turp, salatalık ve havuç karışımını yayın.
• En üste soya filizini yerleştirin.
• Yoğurt, ketçap, limon suyu ve tuzu karıştırarak bir sos hazırlayın.
• Salatanın üzerine sosu gezdirip, servis yapın.
• NOT : Mevsimine göre salatanıza 1/4 kırmızı lahana ilave edebilirsiniz.
• Kırmızı lahanayı rendeleyip turp, salatalık ve havuçla karıştırın.
• 1 Porsiyon 35 kaloridir.)

• Lahanın yapraklarını yırtmadan ayırın.
• Yıkayıp,her seferinde 1-2 tane olmak üzere kaynar tuzlu suya atın,tencerenin kapağını kapatın ve 1-2 dakika haşlayın.
• Delikli kepçeyle çıkarıp,bir kenara alın ve bütün lahanaları bu şekilde bitirin.
• Yaprakları damarlı kısımlarından sarılabilecek büyüklükte ayırın.
• Harcı için rendelenmiş soğana salça,pirinç,kıyma,tuz ve karabiber koyup güzelce karıştırın.
• Nane serpiştirin ve içine lahananın haşlama suyundan yarım fincan kadar dökün.
• Yayvan bir tencerenin dibine lahananın sert kısımlarını yerleştirin.
• Lahana yapraklarını avcunuzun içine açın,hazırladığınız harçtan bir miktar koyun ve sarın.
• Tencereye sıralayın,üzerine yeterince su koyun ve kapağını kapatın.
• Lahanalar ve pirinçler yumuşayana dek pişirin.
• Sıcak sıcak servis yapın.
• NOT: Nane yerine maydanoz da kullanabilirsiniz.
• Eğer lahana yapraklarını avucunuzun içinde saramıyorsanız,düz bir zemin üzerinde de sarabilirsiniz.)

• Soğanı yemeklik doğrayarak, yağı, sarımsağı ve kıymayı da ekleyerek kavurun.
• Haşlanmış bezelyeyi, doğranmış patates ve havucu ekleyin.
• Etsuyu tabletini ilave edin.
• 5 Su bardağı suyu ve küçük doğranmış mantarları koyun.
• Kaynayınca şehriyeyi ilave edin ve kısık ateşte 10 dakika pişirin.
• Kıyılmış maydanozu ve tuzu ekleyin.
• Yumurta sarısı ve limon suyunu çırpıp, yavaş yavaş çorbaya ilave edin ve ateşten alın.
• Arzuya göre kırmızıbiber ile tereyağını kızdırarak çorbanın üzerine gezdirin ve servis yapın.)

• İki kuru soğan, iki diş sarımsak, iki soyulmuş salatalık, 2-3 adet temizlenmiş yeşil biber, yarım demet dereotu, yarım demet maydanozu blendırdan geçirin.
• 3-4 tane domatesin kabuklarını soyun ve onuda blendıra koyarak birkaç kez geçirin.
• Sonra kıydığınız tüm malzemeleri tel bir süzgeçten geçirerek fazla suyunu atın.
• Suyunu süzdürdüğünüz malzemeyi bir karıştırma kabına alın.
• İçine bir yemek kaşığı domates salçası, bir yemek kaşığı biber salçası bir tatlı kaşığı karabiber, bir tatlı kaşığı kimyon ve arzuya göre bolca pul biber koyun. Ne kadar acı olursa o kadar lezzetli oluyor.
• 1 limon suyu ile bolca zeytinyağını ve tuzunu koyup güzelce karıştırın.
• Acılı ezmeniz servise hazır...)

• Ön hazırlık olarak püreyi hazırlayın.
• Bununu için patatesleri haşlayıp, kabuklarını soyarak rendeleyin.
• Zeytinyağı, limon suyu, tuz ve muskatı ilave ederek ezin.
• Pürüzsüz kıvama getirin.
• Kaşıkla şekil vererek servis tabağına yerleştirin.
• Köfteler için kıymaya yumurta, mısır unu, rendeleniş soğan, yenibahar, karabiber, kimyon, tuz ve tereyağını ilave ederek yoğurun.
• Köfte harcını özlü bir hamur olana dek yoğurmaya devam edin.
• Yuvarlak ve yassı köfteler hazırlayın.
• Tavada sıvıyağı kızdırıp, köfteleri arkalı önlü kızartın.
• Kızarmış köfteleri servis tabağına yerleştirin.
• Püre ile birlikte servis yapın.
• NOT : Dilerseniz patates kızartması ile de servis yapabilirsiniz.)

• Önce patlıcanı, havucu, patatesi, soğanı soyup, küp şeklinde doğruyalım.
• Geniş bir kapta doğranmış patlıcanı, patatesi yağda kavuralım.
• 10 dakka sonra, biberleri, havucu, sarımsak ilave edip 5 dakika daha yakmadan kavuralım.
• 2 bardak suda bulyonları eritip, tuzu, biberide karıştırıp, ilave edelim.
• Üstünü kapatıp orta ateşte pışirmeye devam edelim. Başka bir kabta bir fincan sıvı yağda, kıyma ve soğanları, suyu çekene kadar kavurup, kaynayan yemeğe ilave edip, 5 dakika daha kaynatıp, suyunun tadına bakıp gerekirse biraz daha tuz biber ilave edelim.
• Salçayı az bir suda eritip 1/2 limon suyu ile, doğradığımız maydanozlarla yemeğe ilave edelim.
• 1-2 dakika daha kaynasın ateşi kapatalım.
• Yemeği geniş bir kaşık ile hafifçe dışardan içeriye doğru karıştırmalı taneleri parçalamıyalım.
• Pişerken patlıcanların erimesi lezzeti artırır.
• O yuzden kabuklarını tamamen soyup, kücük küp şeklinde kesip, önceden patatesle beraber kavuruyoruz. Yemeği ağzi kapali orta ateşte pişiriyoruz. Piştikden sonra 15-20 dakka dinlendiriyoruz. Yanina birde cacik ilave ederseniz süper olur.)

• Tereyağını bir tencereye koyup, kızdırın.
• Etleri ilave edip, rengi değişene dek kavurun.
• İçine yemeklik doğranmış soğanı, tavla zarı iriliğinde doğranmış havucu ve bir parmak kalınlığında doğranmış sivri biberleri ilave edin.
• Birkaç dakika sonra rendelenmiş domates ve salçayı ekleyin.
• Tuzunu ve karabiberini ayarlayın.
• İçine 1 su bardağı su ilave edip, pişirin.
• İnmesine yakın dondurulmuş bezelyeyi ilave edin.
• Etler ve sebzeler yumuşadığında ateşten aılp, servis yapın.)

• Ciğeri temizleyin, küp küp kesin, yıkayın ve süzgece koyun.
• Suları süzülünce ciğerleri una bulayın.
• Yağı kızdırın.
• Fazla unlarını döküp kızgın yağda kevgirle karıştırarak biraz pişirin.
• Piyaz için soğanı doğrayın ve kıyılmış maydanozla karıştırın.
• Ciğerleri ve hazırladığınız piyazı servis tabağına alın ve servis yapın.)