Malatya
21 Temmuz, 2024, Pazar
  • DOLAR
    33.19
  • EURO
    36.02
  • ALTIN
    2550.9
  • BIST
    11156.2
  • BTC
    67347.898$

Aydınlanmacı düşünce ve bilgi

14 Şubat 2013, Perşembe 18:32
İnsanlar ve toplumlar; dünyanın ve evrenin gelişim dinamiği içinde çelişkiler yaşıyor, yüzyıllar öncesinin insan, toplum düşünce anlayış ve yaşam biçimi ile çağın gerçekleri arasında bocalıyor.\r\n \r\nTürkiye ve İslam dünyasının aydınlanmaya ihtiyacı vardır. \r\n \r\nAydınlanma; düşünce tarihinde öncelikle 18. Yüzyılın düşünüş tarzını ifade eder. Düşünce tarzı aydınlanma felsefesi diye nitelenir. Bunun temelinde ise insanı ve dünyayı Tanrı merkezli bir bakışla belirleyen Ortaçağ anlayışının yerini, bilim ve felsefeyi insan dünyasında yeniden yol gösterici kılan bir anlayış vardır.\r\n \r\nAydınlanma çağı; akıl ile deneyin en uygun bileşimini doğa biliminde bulan ve gerçeğe bilimsel gerçek olarak ulaşılabileceğini düşünenlerle başlar. Metafiziği, teolojiyi ve dini devre dışında tutmak isteyenler olmuştur. Bu çağ; bununla tutarlı bir çizgide, pratik/politik/ahlaksal sorunların bilimsel düşünce ile çözülebileceğine inananların etkinlik kazandığı dönemdir.\r\n \r\nRönesans İtalya’da başlar.Rönesans kültürüne İtalyanlar kılavuzluk eder. Buna karşılık aydınlanma’nın anayurdu İngiltere’dir. Aydınlanmailk olarak siyasal-toplumsal düzene ulaşan İngiltere’de başlar. İlk uğrak Fransa’dır. Fransız dili de Latince’nin yerini tutar. \r\n \r\nAydınlanma felsefesinin düşüncelerinin ve ilkelerinin yayılmasını sağlayan da Fransız Devrimi olmuştur. Aydınlanma; Almanya’ya da Fransa veİngiltere üzerinden gelir. \r\n \r\nBu üç Avrupa ülkesinde aydınlanma, kendine özgü özellikler gösterir: \r\nİngiliz Aydınlanması denemeci, \r\nFransız Aydınlanması rasyonalist, \r\nAlman Aydınlanması ise rasyonalist biçimde ama Alman mistisizminin de kalıntılarınıtaşır.\r\n \r\nKant’a göre; insanın, kendi kendini başkalarının idaresinde olmadan aklını kullanmaktır. \r\n \r\nAklını,eksik olduğundan değil, başkalarının idaresi altında olmadan kullanma kararlılığı ve yürekliliği gösteremeyen, kendi kendini ergin olmayışa mahkum eder. Spare aude. Kendi iradenle aklınıkullanma yürekliliğini göster, aydınlanmanın bir bakıma sloganı olur.\r\n \r\nTürk Dil Kurumuna göre; Bir sorun üzerine gereği kadar bilgi edinme, tenevvür.\r\nBuda der ki; Eğer aydınlanmanla arana Buda girerse, onu da öldür!\r\n \r\nMacit Gökberk’e göre; insanın düşünme ve değerlemede dine ve geleneklere bağlı kalmaktan kurtulup kendi aklı, kendi görgüleri ve hayatını aydınlatmağa girişmesidir.\r\n \r\nMasonluğa göre aydınlanma; gerekli bilgileri edinerek, Masonluğun simgesel ışığından yararlanmadır. . Bu doğal olarak Masonluk ile Illuminati arasında bir organik bağ kurdurur.\r\n \r\nAydınlanma; insanın, doğanın ve toplumun gerçeklerine ilişkin bilgiyle donanmasıdır.\r\nAydınlanma; gerekli bilgileri edinerek, gerçekliğinsimgesel ışığından yararlanmadır. \r\nAydınlanma; düşünce ve değerlemelerin, geleneklere bağlı olmaktan kurtulup, insanın kendi aklı ile kendisinin yaptığı denemeler ve gözlemlerle yaşamını aydınlatmaya girişmesidir.\r\nAydınlanma; kısaca aklın inançtan, bilimin dinden bağımsızlaşmasıdır. Dinsel görüşün yerini bilimsel düşünüşün almasıdır.\r\nAydınlanma ve özgürlük; birbirine paralel gelişir. İnsan onuruna uygun davranmayı getirir. \r\nAydınlanmaya engel olmak;insanın en temel haklarını hiçe saymaktır. Temel hakların başında da, insanın özgür bir kişilik olması gelir. \r\n \r\nAydınlanma’dan etkilenen Osmanlı da;19.yy.sonlarına doğru bazı çabalara girer. Ancak, Batı’ya yönelişle getirilen yenilikler, yeterli olmaz. Tanzimat,Batı’nın kültürüne ve o kültürü yaratan kaynaklara inmeden yalnızca tekniğine uzanır. Taklitçilikten öteye gidemez. \r\n \r\nAydınlanma kültürünün itici gücü olan aklın egemenliği; Avrupa’da uzun yıllarca bir gelişme süreci gösterirken, Türkiye’de ancak bir devrimle gerçekleştirilir. Vatandaşlık bilinci aşılanır. İnsanın da halkın aklı özgür ve egemen kılınır. Cumhuriyet, bir aydınlanma sürecidir.\r\n \r\nAydınlanmak isteyen insan, aydınlatılması istenen de insan yaşamının anlamı ve düzenidir.\r\n \r\nGünün Sözü: Akıl üretir insanı özgür kılar, dogma dondurur.